อาหารสายยางสูตรเฉพาะโรคการเลือกใช้ อาหารทางสายยางสูตรเฉพาะโรค (Disease-Specific Formulas) มีความสำคัญมากสำหรับผู้ป่วยที่มีสภาวะร่างกายไม่ปกติ เพราะอาหารเหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อปรับสัดส่วนสารอาหารให้เหมาะกับพยาธิสภาพของโรคนั้นๆ โดยเฉพาะครับ
ความแตกต่างและจุดเด่นของแต่ละสูตรที่พบบ่อยครับ:
1. สูตรสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน (Diabetes Formula)
เน้นการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้สูงเฉียบพลันหลังให้อาหาร
จุดเด่น: ใช้คาร์โบไฮเดรตที่มี ดัชนีน้ำตาลต่ำ (Low GI) และมีใยอาหารสูง เพื่อให้การดูดซึมน้ำตาลเป็นไปอย่างช้าๆ
ตัวอย่าง: Glucerna, Ontrack, Nutren Diabetes
2. สูตรสำหรับผู้ป่วยโรคไต (Renal Formula)
แบ่งออกเป็น 2 ประเภทตามระยะของโรค:
ก่อนฟอกไต: เน้น โปรตีนต่ำ เพื่อลดภาระการทำงานของไต (เช่น Nepro LP)
หลังฟอกไต (Hemodialysis): เน้น โปรตีนสูง เพื่อชดเชยโปรตีนที่สูญเสียไป และ จำกัดน้ำ/เกลือแร่ (ฟอสฟอรัส, โพแทสเซียม) ให้ต่ำที่สุด (เช่น Nepro HP)
3. สูตรสำหรับผู้ป่วยโรคตับ (Hepatic Formula)
ออกแบบมาเพื่อป้องกันภาวะทางสมองจากโรคตับ (Hepatic Encephalopathy)
จุดเด่น: มีกรดอะมิโนสายกิ่ง (BCAA) สูง และจำกัดกรดอะมิโนบางชนิดที่อาจทำให้เกิดสารพิษในสมอง ช่วยให้ตับทำงานได้ง่ายขึ้น
ตัวอย่าง: Aminoleban EN, Nutren Hepa
4. สูตรสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง (Cancer Formula)
เน้นการต่อสู้กับภาวะผอมแห้งและการอักเสบในร่างกาย
จุดเด่น: พลังงานและโปรตีนเข้มข้นสูงมาก มักผสม น้ำมันปลา (EPA) เพื่อลดการอักเสบและช่วยคงมวลกล้ามเนื้อ
ตัวอย่าง: Prosure, Supportan, Neo-Mune
5. สูตรสำหรับผู้ป่วยโรคปอด (Pulmonary Formula)
สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาการหายใจหรือต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ
จุดเด่น: ปรับเพิ่มสัดส่วน ไขมันดี และลด คาร์โบไฮเดรต ลง เพื่อลดการผลิตก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO 2 ) ในร่างกาย ทำให้ผู้ป่วยหายใจได้สบายขึ้น
ตัวอย่าง: Pulmocare
📊 ตารางเปรียบเทียบการเลือกใช้
โรคประจำตัว สิ่งที่ต้อง "เพิ่ม" สิ่งที่ต้อง "ลด/คุม"
เบาหวาน ใยอาหาร, ไขมันดี น้ำตาล, คาร์โบไฮเดรต GI สูง
ไต (ฟอกแล้ว) โปรตีนคุณภาพสูง ฟอสฟอรัส, โพแทสเซียม, น้ำ
ตับ BCAA (กรดอะมิโน) โปรตีนจากเนื้อแดง, เกลือ
มะเร็ง พลังงาน, โปรตีน, Omega-3 -
หัวใจ/ความดัน ไขมัน MUFA โซเดียม (เกลือ), ปริมาณน้ำ
💡 ข้อควรปฏิบัติในการใช้สูตรเฉพาะโรค
ต้องได้รับคำแนะนำจากแพทย์: อย่าเปลี่ยนสูตรเองโดยพละการ โดยเฉพาะโรคไตและโรคตับ เพราะปริมาณเกลือแร่ที่ผิดเพี้ยนไปอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
สังเกตการขับถ่าย: สูตรเฉพาะโรคบางชนิดมีความเข้มข้นสูง อาจทำให้ท้องเสียในช่วงแรก ควรเริ่มให้อย่างช้าๆ
ราคา: สูตรเฉพาะโรคจะมีราคาสูงกว่าสูตรมาตรฐาน หากอาการผู้ป่วยคงที่ แพทย์อาจอนุญาตให้ใช้สูตรมาตรฐานสลับกับสูตรเฉพาะโรคเพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายได้ครับ
